Văn Miếu Quốc Tử Giám – Trường đại học đầu tiên của Việt Nam

Văn Miếu Quốc Tử Giám – Trường đại học đầu tiên của Việt Nam




Nếu bạn có cơ hội đến thăm Hà Nội – thủ đô của nước Việt Nam, Văn Miếu Quốc Tử Giám sẽ là điểm dừng chân lý tưởng cho chuyến hành trình của bạn. Công trình này không chỉ là di tích lịch sử cấp quốc gia mà còn là biểu tượng của nền văn hóa dân tộc Việt Nam.
Được khởi công vào năm 1070 dưới triều đại vua Lý Thánh Tông (1054-1072), ban đầu Văn Miếu chỉ để thờ Khổng Tử và các học giả, nhà hiền triết Nho giáo. Nhưng phải đến sáu năm sau đó (năm 1076), trường Quốc Tử Giám mới được chính thức thành lập. Ngày nay, Văn Miếu – Quốc Tử Giám  đã trở thành một điểm du lịch hấp dẫn không chỉ thân quen đối với người Việt Nam mà còn với cả du khách nước ngoài. Đầu năm 2010, một phần của khu di tích đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới. Hãy theo chúng tôi khám phá một vòng để tìm hiểu vẻ đẹp và giá trị lịch sử của công trình này.

Trường đại học đầu tiên của Việt Nam.

Năm 1076, vua Lý Nhân Tông cho thành lập trường Quốc Tử Giám để dạy học cho các hoàng tử và sau đó cho cả con cái quan lại trong triều đình. Năm 1253, vua Trần Thái Tông đã cho phép mở rộng cánh cửa trường học đối với các sĩ tử xuất sắc đến từ khắp cả nước để học tập và có cơ hội trở thành quan đại thần phục vụ đất nước. Với hơn 700 năm hoạt động, trường học đã đào tạo hàng nghìn nhân tài cho đất nước liên tục từ năm 1076 đến năm 1779.

Do đó không thể phủ nhận rằng Quốc Tử Giám là trung tâm giáo dục lớn nhất trên cả nước dưới thời phong kiến và nó xứng đáng được gọi là trường đại học đầu tiên của Việt Nam. Bên cạnh đó, chúng ta cũng không thể không nhắc đến danh sư Chu Văn An (1292 – 1370), vị học giả nổi tiếng mà tên tuổi của ông đã trở thành tấm gương đạo đức cho sự liêm khiết và tận tâm với công việc giáo dục đào tạo của đất nước. Với vị trí hiệu trưởng đầu tiên của trường đại học quốc gia trong 40 năm, ông là nhà giáo duy nhất có vinh dự được thờ phụng tại Văn Miếu.



Ngày nay, vào cuối tuần, các dịp lễ tết hoặc mùa thi, rất đông học sinh, sinh viên đến đây để thắp hương, bày tỏ lòng thành kính với bậc cha anh và cầu xin đỗ đạt. Họ tin rằng việc chạm tay vào đầu rùa dưới các bia tiến sĩ  ở đây sẽ mang đến may mắn cho họ trong các kì thi và trên con đường học vấn.
 Chu Van An Altar  

Điểm đến hấp dẫn trên nền kiến trúc độc đáo

Văn Miếu bao gồm 5 sân, mỗi sân được trang trí bằng một cổng ra vào. Bước qua Văn Miếu Môn – cổng tam quan đầu tiên, bạn sẽ nhìn thấy 3 lối đi dẫn vào bên trong: đường ở giữa dành riêng cho vua, bên trái dành cho quan văn và bên phải dành cho quan văn võ.

Ở phía cuối khoảng sân thứ hai và thứ ba, Khuê Văn Các là  điểm nhấn được xây dựng thêm vào năm 1805 với hoạ tiết trang trí là bốn hình sao Khuê tỏa sáng. Xuyên qua cánh cổng này, bạn sẽ bắt gặp một cái hồ lớn tên gọi là Thiên Quang Tỉn.

Phần chính diện trong sân thứ tư là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của ông. Khu vực hai bên hông trưng bày  bút, mực, sách và đồ dùng cá nhân của các sĩ tử học tập tại đây từ hàng ngàn năm trước và bày bán đồ lưu niệm cho du khách. Ở khoảng sân thứ năm, bạn có thể nhìn thấy các phòng học cổ. Một mô hình thu nhỏ của Văn Miếu và các bức ảnh cũ cũng được trưng bày ở phía cuối khoảng sân nà.

Công trình nhà Thái học đã bị phá hủy bởi bom đạn của thực dân Pháp năm 1947 và được xây dựng lại vào năm 2000 để tôn vinh văn hóa dân tộc và kỉ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội. Mặc dù đã trải qua nhiều lần trùng tu, nhưng Văn Miếu vẫn giữ được dáng vẻ nguyên xưa, trở thành một trong số những địa điểm du lịch hấp dẫn của Hà Nội, thu hút số lượng lớn du khách trong và ngoài nước.



Nằm giữa thủ đô năng động và hiện đại, Văn Miếu – Quốc Tử Giám là nơi thờ bái linh thiêng, tĩnh mịch và là minh chứng cho nền nghệ thuật kiến trúc độc đáo của Việt Nam từ ngàn đời xưa.

Hanoi’s Symbol

Trong dự thảo luật thủ đô tháng 11 năm 2012, phần lớn ý kiến đã thống nhất bình chọn Khuê Văn Các – biểu trưng truyền thống cho tinh thần hiếu học của người dân Hà Nội nói riêng và dân tộc Việt Nam nói chung – là biểu tượng của thủ đô Hà Nội.

Theo như sự lý giải của hội đồng nhân dân về luật thủ đô, biểu tượng của thủ đô phải là hình ảnh tiêu biểu gắn liền với lịch sử và văn hóa của Hà Nội và Việt Nam, nhấn mạnh đến khát vọng, trí tuệ và niềm tự hào của người dân thủ đô và dân tộc ta.

Di sản tư liệu thế giới

 

  Tháng 7 năm 2011, Hà Nội đã vinh dự đón nhận bằng chứng nhận của UNESCO cho di tích 82 bia đá khắc tên tiến sĩ đỗ đạt dưới triều đạt Lê Mạc (1442 – 1779) ở Văn Miếu là di sản tư liệu thế giới.

Các bia đá này (nguyên bản từ xưa là 112 bia nhưng do vỡ, hỏng) được đặt lên các con rùa bằng đá có khắc tên của 2313 tiến sĩ  đỗ đạt qua các kì thi trạng nguyên.

Đặc biệt, trên tấm bia xếp đầu tiên có khắc một câu nói rất nổi tiếng: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”. Điều đó khẳng định sự trân trọng của dân tộc Việt Nam với tri thức và nhân tài từ xưa đến nay.

 Guard

Văn Miếu ngày nay



Để thu hút khách du lịch đến  tham quan, một loạt các hoạt động truyền thống được tổ chức hàng năm từ ngày 11 đến ngày 17 tháng 2 (mùng 2 đến mùng 8 tháng 1 âm lịch), bao gồm biểu diễn văn nghệ, múa rối nước, cờ tướng, cờ người, cũng như múa lân, múa rồng…

Mặc dù thời tiết đầu năm 2013 khá ẩm ướt, mưa phùn kéo dài nhưng người dân Hà Nội và khách du lịch vẫn xếp hàng dài dọc theo phố ông Đồ để xin chữ Nho và chữ Quốc ngữ. Với đôi câu đối, bức trướng đó, họ cầu mong một năm mới Quý Tỵ nhiều tài lộc và sức khỏe đến với bản thân và gia đình. Một hoạt động đáng chú ý khác là Ngày thơ quốc gia. Bắt đầu từ năm 2010, ngày hội được ấn định thường xuyên vào tết Nguyên Tiêu (ngày rằm tháng giêng) đã thu hút được rất đông người yêu văn thơ đến để chia sẻ cảm nhận, tình yêu với văn học nghệ thuật.

Văn Miếu giống như  một ốc đảo giữa Hà Nội ồn ã, xô bồ những dòng người, dòng xe hối hả dường như không bao giờ dứt. Tuy nằm giữa ba con đường lớn của thành phố  nhưng đến với Văn Miếu, bạn vẫn có thể tìm thấy cho mình sự nghỉ ngơi, thư giãn lý tưởng trên các thảm cỏ xanh hay ghế đá của khu di tích. Bạn sẽ quên đi  tiếng ồn ào của  hàng trăm phương tiện đang lũ lượt phía sau những  bức tường rêu phong nhuốm màu thời gia.

Trong quan niệm tôn giáo, triết học và văn hóa phương Đông, con số 5 là một số lẻ rất linh thiêng tượng trưng cho sự ổn định và phát triển. Vì thế, tôi hi vọng rằng sau khi giới thiệu sơ lược về Văn Miếu – Quốc Tử Giám với 5 đề mục trên đây (tương ứng với 5 khoảng sân), các bạn sẽ có được một bức tranh tổng thể về địa danh nổi tiếng bậc nhất ở Việt Nam.


Share this post